Besluit  Gemeenteraad

Voorgeschiedenis

In 2015 werd de gemeente Huldenberg gedagvaard door Dhr. Van Damme voor het historisch gevoerde beleid inzake trage wegen. Dit geschil resulteerde in een dadingsovereenkomst tussen de gemeente en Dhr. Van Damme (GR 18 juni 2015) waarbij de gemeente zich engageerde om 7 trage wegen per jaar aan te pakken.

Vervolgens werd een plan van aanpak voor de trage wegen opgesteld - een beleidsvisie, vastgesteld door de gemeenteraad op 29 september 2016 - en beoogt voor het hele grondgebied van de gemeente een planmatige en onderbouwde langetermijnvisie voor deze materie. Via uitvoering van deze beleidsvisie kan antwoord geboden worden op het engagement dat aangegaan werd via de hoger vernoemde dadingsovereenkomst.

Het uitvoeren van dit plan van aanpak voor de trage wegen schept echter ook heel wat mogelijkheden voor het realiseren van beleidsdoelstellingen rond mobiliteit, veiligheid, recreatie, sport, erfgoed en klimaat.

In overeenstemming met het decreet gemeentewegen stelde de gemeenteraad het grafisch plan voor de wijziging van voetweg 53 OTT voorlopig vast op 24 februari 2022.

Feiten en context

Voor voet- of trage weg n° 53 Ottenburg werd in de beleidsvisie voorgesteld om deze voetweg te herwaarderen.

Voor het ontwerp van het grafisch plan tot wijziging van de gemeentewegen werd landmetersbureau Quadrant aangesteld. Volgens de decretale richtlijnen werd voor het apart schattingsverslag door de gemeente landmeter VP Erkens aangesteld. Deze informatie werd tot één wijzigingsdossier voor de gemeenteweg 53 OTT samengesteld, met de nodig linken naar de dossiers TRW 62 en 64 OTT.

Het dossier werd door de gemeenteraad voorlopig vastgesteld op 24 februari 2022. Een openbaar onderzoek werd georganiseerd tussen 11 maart 2022 en 11 april 2022 (besluit CBS 3 maart 2022).

Advies/Openbaar onderzoek

Artikel 17 §2 van het decreet gemeentewegen legt een openbaar onderzoek van 30 dagen en bekendmaking op, nadat het ontwerp van het grafisch plan tot wijziging van een gemeenteweg voorlopig werd vastgesteld door de gemeenteraad. Het openbaar onderzoek werd georganiseerd tussen 11 maart en 11 april 2022 (besluit CBS 3 maart 2022). Er werd één bezwaarschrift ingediend.

De Deputatie en het Departement bezorgen het gemeentebestuur geen advies, zodat conform artikel 17§4 van het decreet gemeentewegen mag voorbij gegaan worden aan de adviesvereiste.

Argumentatie

Het plan van aanpak voor de trage wegen zoals goedgekeurd door de gemeenteraad op 29 september 2016 hield rekening met scenario's waarbij creatieve oplossingen moeten gezocht worden om de gewenste toestand - het heropenen van trage weg 53 - te bereiken. Dit proces gaat gepaard met een zoektocht naar haalbare, praktische en gedragen uitvoering op het terrein. Het hele dossier rond trage wegen is immers het rechtzetten en regulariseren van 170 jaar maatschappelijke ontwikkelingen op het gebied van trage wegenbeleid.

Het voornemen om voetweg 53 OTT te herwaarderen werd dus al geuit in het plan van aanpak voor de trage wegen.  Er werd een toetsingskader gehanteerd met volgende onderdelen:

• Het creëren van een goed en logisch netwerk van trage wegen. Er wordt over gewaakt dat er veel mogelijkheden zijn om lussen te maken en verschillende trajecten te volgen;
• Veilig van- en naar de school, (sport)vereniging, RVT, culturele activiteit of buurtwinkel (zodat de auto een keertje aan de kant kan blijven staan);
• Een netwerk van trage wegen in een groter geheel van de druivenstreek, het Dijleland en de groene gordel zowel functioneel als recreatief;
• Voetwegen die al heel wat jaren fysiek verdwenen zijn, ongelukkig liggen en ook geen meerwaarde bieden, worden beter ook officieel afgeschaft volgens de juiste procedure zodat duidelijkheid en juridische zekerheid voor iedere betrokkene, op lange termijn ontstaat;
• Waar mogelijk, worden logische alternatieven voorgesteld of bestaan ze. Dit om percelen beter in te delen, de voetwegen minder te laten hinderen of zelfs om te vermijden dat trage wegen teveel hellingen, modderige stukken of gevaarlijke doorgangen zouden hebben. Er is begrip voor historische gegroeide, legale omstandigheden;
• Het is een gebiedsdekkende visie voor de hele gemeente, en niet enkel over knelpunten, zodat dit een eerlijke en doordachte aanpak is;
• Het ontsluiten van cultuurhistorisch en ecologisch erfgoed via trage wegen;
• Een participatietraject zodat dit plan van aanpak een gedragen visie vertolkt.

Deze parameters leverde de redenen op om het herstel van de grotendeels verdwenen voetweg 53 OTT te verantwoorden. Een visie die bevestigd wordt door zowel terreinbezoek, de historisch-maatschappelijke evolutie en het (participatietraject van) het Plan van Aanpak.

De herwaardering van TRW 53 kan gezien worden als het sluitstuk van een aantal dossiers in dezelfde omgeving. De reeds behandelde dossiers van trage wegen 49, 62, 65, 66 vormen - zoals te zien op onderstaande beeld - een geheel qua visie en netwerkvorming rond trage wegen.  Paars zijn bestaande trage wegen en verbindingen, rood de door het project trage wegen gerealiseerde en te realiseren verbindingen.

 

TRW 53 OTT zal dit hele netwerk verder ontsluiten naar de dorpskern van Ottenburg. Op die manier ontstaat er een nieuwe verbinding tussen de dorpskern van Ottenburg met dit recreatief netwerk.

Ook in een groter geografisch perspectief kan men vaststellen dat dit netwerk zoals aangeduid op de kaart, zich verder aansluit op de Laanvallei (noordelijk), het Rodebos (oostelijk) en de Bilandestraat (westelijk). De rol en het belang van TRW 53 in een breder netwerk van trage wegen, recreatieve netwerken en zachte recreatie in het algemeen, is hiermee duidelijk.

Het historisch kaartmateriaal over die omgeving vertelt over voetweg 53 OTT het volgende. De verbinding verschijnt al op de beroemde Ferrariskaarten van 1777 en blijft bestaan bij de opmaak van de Atlas der Buurtwegen in 1841. Ook op de Vandermaelen-kaarten (1846-1879) en de Popp-Kaarten (1842-1879) is de voetverbinding te zien, zij het steeds met een lichtjes gewijzigd tracé (wat eventueel ook aan de meetmethoden kan liggen). Op de eerste editie van de luchtfoto van 1971 is het tracé van voetweg 53 OTT echter verdwenen. Het tracé is op de opeenvolgende luchtfoto’s niet meer waar te nemen in het landbouwareaal. Dat is een veelvoorkomende evolutie, waarbij maatschappelijke- en technologische evolutie en veranderende landbouwmethoden trage wegen in onbruik geraakten.

Voor trage weg 53 OTT werd in samenspraak met de eigenaars en landbouwers van de getroffen percelen een tracé uitgewerkt waarbij de belangen van iedere actor worden gerespecteerd, en waarbij de doelstelling van het plan van aanpak voor deze voetwegen wordt gerealiseerd. Primordiaal hierbij was het herstellen van de recreatieve verbinding tussen Borreheidestraat en Neerpoortenstraat (via TRW 62 OTT), waarbij de historische diagonale doorsnijding van het landbouwareaal zou vermeden worden.

In dit voorstel wordt voetweg 53 OTT verplaatst om over de hele lengte naast de Leikstraalbeek te komen liggen. TRW 53 sluit uiteindelijk aan op TRW 62 waardoor de beoogde verbinding tot stand komt. Op de eerder getoonde kaart is duidelijk te zien dat dit tracé een logische verbinding is, zonder haakse bochten, hellingen of grote omleiding.  De afgelegde afstand blijft quasi gelijk.

Gezien de voorgestelde wijziging in de praktijk een uitbreiding betreft – momenteel is voetweg 53 OTT immers verdwenen - wordt de structuur, de samenhang en de toegankelijkheid van gemeentewegen gevrijwaard en zelfs verbeterd. De voorgestelde wijziging voldoet aan een huidige en toekomstige nood aan zachte mobiliteit op recreatief vlak (artikel 3 van het decreet Gemeentewegen). Zoals aangetoond vergroot deze trage weg de luswaarde van het recreatief netwerk.  Voetweg 53 OTT is geen onderdeel van een functionele route.

De beoogde wijziging sluit aan op een netwerk van trage wegen in een groter geheel van de Druivenstreek, het Dijleland en de groene gordel. Het maakt deel uit van een gebiedsdekkende toegankelijkheidsvisie voor het reservaat en ruimer, over de hele Dijlevallei.

Het afzonderlijke schattingsverslag over de meer- en minderwaarde verbonden aan deze verplaatsing, opgesteld door Landmeter R. Erkens, vermeldt vermogensaanwas of latente meerwaarde. Aangezien er andere dan de historisch getroffen percelen betrokken zijn bij dit verplaatsingsdossier, kan geen loutere neutralisatie van meer- en minderwaarde ingeroepen worden. De waardeverminderingen en waardevermeerderingen ingevolge de verplaatsing van de voetweg - met in acht name van de historische realiteit - worden zorgvuldig afgewogen in dit schattingsverslag.  Artikel 28 van het decreet gemeentewegen wordt hiermee correct toegepast.

Al deze overwegingen ondersteunen het voorstel tot verplaatsing en herwaardering van trage weg 53 OTT.

Dit dossier werd onderworpen aan een openbaar onderzoek van 11 maart 2022 tot en met 11 april 2022. Er werd geen advies vanwege de Deputatie of het Departement ontvangen zodat aan de adviesvereiste kan voorbij gegaan worden.

Tijdens het openbaar onderzoek werd 1 bezwaar ontvangen. Samenvatting van dit bezwaar luidt - inclusief evaluatie - als volgt:

• Verkiezen van het historische tracé tegenover het nieuwe gewijzigde tracé.

Evaluatie: Dat TRW 53 minstens 30 jaar geleden verdween, is een verifieerbaar feit. De zoektocht naar een scenario voor de heropening van TRW 53 heeft mede daardoor vele opties. Juridische procedures, die de haalbaarheid sterk zouden beïnvloeden, kunnen vermeden worden via het gevolgde participatietraject. Daarbij komt dat het herwaarderen en wijzigen van TRW 62 de optie biedt om het scenario voor de herwaardering van TRW 53 hiermee in synergie uit te tekenen. Vasthouden aan het historische tracé betekent ook dat de redenen van de teloorgang – hetzij maatschappelijk-technologische dan wel door onwil van betrokkenen (zie verder) - zouden moeten weggenomen worden. Het voorstel om het historische tracé te herwaarderen gaat ook voorbij aan de vaststelling dat dit tracé diagonaal door een landbouwareaal liep. Dergelijk tracé is om landbouw-technische redenen niet meer te verantwoorden.

• Mogelijke verstoring en teloorgang van de natuurwaarden van het gebied waarnaar TRW 53 wordt verlegd.

Evaluatie: Voor de herwaardering van TRW 53 volgens het voorliggende  tracé, worden geen bomen gerooid. Het tracé komt in bestaand bos waarin weinig tot geen onderbegroeiing is. Aangezien het hier gaat om een recreatieve verbinding, is de te verwachten verstoring beperkt.  

• Claim inzake de oorzaak van het verdwijnen van het historische tracé van TRW 53 OTT.

Evaluatie: Er zijn geen dossiertukken noch klachten bekend die een dergelijke claim – namelijk dat het tracé is verdwenen door het afsluiten van percelen  – kunnen staven.

• Veiligheid en sociale controle

Evaluatie: Het hier gaat om een recreatieve verbinding, dewelke niet meer of minder sociale controle toelaat dan eender welke recreatieve verbindingen in de wijde omgeving.  

Besluit bezwaarschrift:

Het bezwaarschrift vertolkt een individuele mening en een aantal bezorgdheden. Het verplaatsingsscenario is uitgetekend op basis van heel wat verschillende parameters, waarbij het behoud van het historisch tracé minder gunstig is gebleken dan de voorgestelde wijziging.

Het gevolgde participatietraject - met daarin uitvoerig overleg met de betrokken perceelseigenaars  - waarborgt een gedragen wijzigingsdossier met waarborgen voor wat betreft haalbaarheid, veiligheid en natuurbehoud.

Er kan niet worden ingegaan op de argumenten vermeld in het bezwaarschrift wat betreft dossier 53 OTT.

Alle elementen in overweging genomen - aangevuld met het openbaar onderzoek en de adviesvraag - wijst erop dat de hogervermelde redenering en argumentatie voor wat betreft de voorlopige vaststelling van 24 februari 2022 stand houdt. Het dossier kan bijgevolg ook definitief vastgesteld worden.

 

Financiële gevolgen

Er is vermogensaanwas of latente meerwaarde geschat. De financiële impact van dit dossier blijft beperkt zoals op te maken is uit dit verslag. De budgetten hiervoor zijn voorzien.